Koçluk Nedir?

Koçluğu anlatmak, sistemi bilmeyenlere tanıtmak her seferinde beni heyecanlandırıyor çünkü ilk koçluk alma deneyimimden sonra toparlanıp bu çözüm ve fikirlerin nasıl bu kadar net geldiğini, o zamana kadar bilmeme rağmen nasıl zihin seviyeme çıkıp birleşip bir sonuç yaratamadıklarını anlamamıştım ve şaşkındım. Biraz önce konuşan bendim, tam olarak ben ve kendimin farkında olamadığı daha kaç bilgim, deneyimim, fikrim isteğim vardı çok merak ediyordum.

Arkası benim koçluk eğitimimle devam eden, sisli bir zihin ve ruha ışık tutuldukça bazen işime gelmeyip, yapmak isteyip adım atmam gerektiğini bilmemle sonuçlanan derin iç çekişlerim, bazen de Arşimet gibi sokaklara çıkıp “Evreka” diye kendimi buluşumu haykırışlarımla devam etti.

Öncelikle kendim koç değil bir coachee (koçluk alan kişi) olarak, daha önce psikolog ve psikiyatra gitmem gereken durumlarda düzenli bir şekilde bunları takip etmiş ancak davranışsal ve pozitif psikoloji, motivasyon, ilerleme, kendi sıkışıklığın içinden kurtulmada, aldığım onda eğitimi de katarak kendimi tanımama -patolojik bir sorun olmadığı sürece- bu kadar etkili bir araç ve sistem daha deneyimlemedim. İşimi de bu sihri (sihir zaten var olanın ortaya çıkışı değil midir zaten?) başkalarının da yaşamasını, özellikle zorlayıcı değişim ve dönüşüm zamanlarında koçluk sisteminden destek almasını gönülden isteyerek yapmaya devam ediyorum.

İhtiyacım Olan Koçluk mu? Nasıl Anlarım?

Özellikle kısır döngülere girdiğimizde kararsızlık seviyemiz artar ve destek isteyeceğimiz yere de karar veremez olabiliriz. Burada gerekirse ortak çalıştığımız veya koçluk seanslarına coachee ile de anlaşıp ara verdiğimiz durumları anlatarak, bir psikoloğa veya psikiyatra mı ihtiyaç duyuyoruz, bir koça mı veya hiçbirine mi bunu nasıl anlarız konusuna açıklık getirmek istiyorum.

Öncelikle koçlar psikoterapi yapmazlar ve yetkin oldukları alan dışında kaldığı için de ICF etik kurallarına göre de yapmaları yasaktır. İşte tam da bu yüzden akredite dediğimiz uluslararası bir koçluk kurumundan aldığı onayla çalışan bir koç seçmek önemlidir. Psikoterapi veya ilaç tedavisini ihtiyacınız olduğuna karar verilirse koçla çalışmayı, ortopedist yerine kırık çıkıcıya gitmeye benzetebiliriz. Etik kurallarına bağlı profesyonel bir koç bu konuda kimya görüşmesi dediğimiz ilk ve tanışmak için yapılan bir görüşme sonrası konunuzun koçluk konusu olup olmadığını ve eğer gerekiyorsa ve siz de izin verirseniz sizinle çalışmadan önce ruh sağlığı uzmanlarıyla görüşmenizi önerebilir.

Burada koç bunu neden yapsın diye düşünebilirsiniz… Profesyonel bir koç, bir diş hekiminin kalp ameliyatı yapmayacağı gibi kendi yetkinliklerinin farkında ve karşısındakinin iyilik halinden de sorumlu olarak davranacaktır. Ayrıca bilmelisiniz ki Türkiye’de ICF Türkiye’ ye kayıtlı her koç hakkında etik kurallara uymaması hakkında bildirim de yapabilirsiniz.

Ben Psikolog, Psikiyatr İstemiyorum Koçlukla Devam Etsek?

Henüz bu dallara başvurmanın bir böbrek veya cilt sorunu gibi olmadığı ülkemizde bazen böyle ısrarlarla karşılaşabiliyoruz. Koçluğun temel değerleri çok kadim değerlere dayanır ve yüzlerce saat eğitimden geçen ve binlerce saat deneyimi olan bir koç bu durumla rahatlıkla başa çıkacaktır.

Koçluk Sistemiyle Çalışılabilecek Konular ve Durumlar Nelerdir?

Koçların eğitim hayatının başlarında sıklıkla beyinlerine kazınan bir cümle vardır. “Koçluk konuya değil, kişiyle yapılır.” Dolayısıyla sayısız insan kadar, sayısız konuda koçluk yapılabilir. Koçluk sistemiyle bizler, o konunun altındaki isteği, duyguları, kalıpları dinleriz ve kişinin bunları fark etmesi için teknikler uygularız. Evet, direkt söylemeyiz, klasik benzetmeye gelirsek yumurtayı dışarıdan çatlatırsak hayat biter o yüzden yumurtanın gelişip içten çatlamasına eşlik ederiz.

Yine de popüler koçluk konularını başlıklar altında toplarsak;

Motivasyon eksikliği
İsteksizlik
Değişim zamanlarında zorlanma
Kendini keşfetme
Kariyer seçimi
Kendini “kendi” gibi ifade edebilme
İlişkilerde zorlanma
Bir proje boyunca ilerleme ve planlamada sıkıntı
Sınava hazırlanmada kendi becerileriyle sistemi uyumlandırma,

aklıma gelen birkaç konu oluyor. Değişim zamanları derken kaç değişik ihtimal olabileceğini düşünün mesela… 😊

Koçluk Sistemi Neye Dayanır?

Koçluk sistemi bu konuda profesyonel olmak isteyen için ön kabullerle başlar ve bana göre en değerlisi her insanın biricik olduğu ve potansiyeliyle geldiği ön kabulüdür. Koçlar dinleyerek çalışırlar, bizler sizi dinlerken tamamen söylediklerinize, söylemek istediklerinize ve vücut dilinize konsantre olarak heybemizdeki bir çok çalışma ve geri bildirim yöntemiyle coachee’ye ayna tutarız. Sizleri dinlerken bizim kişisel hayatımızdaki – varsa- doğrular, yanlışlar, “-meli , – malı” lar silinir. Başlıca görevimiz boş ve sakin bir zihinle sizleri her görüşmede bir çocuk merakıyla dinleyip, gerekli yerlerde doğru ve güçlü sorularla zihin, ruh ve bedeninizde olanları beraber gözlemlemek ve tam da yerinde araçlar dediğimiz psikoloji ve nörobilime arka planlı çalışmalardan faydalanarak ilerlemektir. İlerlemek… Çünkü koçluk başı, ortası ve sonu olan, ölçülebilir bir sistemdir.

Kimya Görüşmesi

İster yönetici koçluğu olsun, ister öğrenci, ister ilişki koçluğu ya da insana dair hangi koçluk olursa olsun, kişinin veya kurumun araması üzerine koçluk yapılacak kişiyle koç bir kimya görüşmesi gün ve saati ayarlar. Özellikle İstanbul gibi trafiğin %90 lara çıktığı bir şehirdeyseniz veya İstanbul dışı bir yerden, dünyanın her yerinden online olarak kimya görüşmesi yapmak ve koçluk almak mümkün. Pandeminin başlamasıyla bu başlarda sorgulanırken, koçluk sisteminin kişiyi gözlemleyebilmesi ve dinlemesine yarayacak Zoom , Microsoft Teams ve benzeri uygulamalarla 2020’ den beri çoğu koçluğumu kişilerin isteği üzerine online platformlarda yaptım. Dolayısıyla trafik ve vakit sizi düşündürmesin. 😊

Kimya görüşmesi ücretsiz olarak yapılan koçun ve coachee’nin (bu kelimenin Türkçe’ si müşteri olduğu için bu kelimeyi kullanmayı sevmiyorum.) uyumunun karşılıklı test edildiği bir tanışma, koçluk sisteminin işleyişinin anlatımı ve coachee’nin konusu hakkında bilgi alınıp nasıl ilerlenebileceği, öncelikle kaç seansın planlandığı gibi konuların da konuşulup coachee’nin koçunu, koçun da coachee’sini seçmesine olanak tanıyan, sonucunda iki tarafın da beraber çalışıp çalışmamaya karar verirken tamamen özgür olduğu bir görüşmedir. Görüşmeden sonra uyum yakalanır ve beraber çalışmak istenirse, koç, etik kuralların, kişinin bilgilerini saklı tutmakla yükümlü olduğunu da belirten bir sözleşmeye anlaşılan gün ve saatleri de ekleyerek coachee’ye gönderir. Ve sihir başlar…

Koçluk Görüşmesi Sırasında Neler Olur?

Her koçluk görüşmesinin belirli aşamaları vardır, bunlar tek tek bildirilmese de, ölçülebilir bir sistemde kalmak adına koç bu süreci yönetmekle yükümlüdür. Coachee’nin konusunu öğrendikten sonra onu dinleyerek coachee için anlamını sorgular, araştırır, görüşme başında ulaşmak istediği yere puanlayarak ne kadar yakın olduğunu sorabilir, görüşme ilerleyip anlam sorgulamaları, merak, duygu değişimleri, kalıpların farkındalıkları havada uçuşurken koç bunları dikkatiyle bir arada tutar ve değişim gözlemlerse paylaşır ve son bölümde kararlar ve taahhütler bölümünde bu seanstaki farkındalıklarla coachee’nin neler yapabileceğini, karar alıp almak istemediğini eğer bir yeni hareket taahhüdünde bulunursa, iki görüşme arasında takip isteyip istemediğini sorar ve coachee isterse iki görüşme arası coachee’nin taaahüdünde nerede olduğunu sorabilir. İki kişinin de onaylamasıyla bir seans biter ve bir sonrakine kadar yeni farkındalıklarla bir hayat devam eder. Genellikle koçluk seansları konuya göre değişmekle beraber 4 ila 10 arasında gerçekleşir. Eğer bu bir süreç koçluğuysa düzenli olarak uzun bir zaman da devam ettirilebilir, bu karar tamamen koçun önerisinden sonra gelen coachee’nin kararına bağlıdır. Coachee’ nin koçuna güvenmediği bir koçluk görüşmesi sıklıkla tıkanır, bu yüzden güven ve uyum esastır.

Koçluğu Deneyimlemek İstersem?

Bunları okuduktan sonra bir koçtan seans almanızın faydalı olacağını düşündüyseniz @despina@vimacoaching.com adresinden benimle veya mutlaka akredite bir koçtan kimya görüşmesi randevusu alarak potansiyelinize ulaşmak ve kavuşmak için harekete geçebilirsiniz…

Farkındalık dolu bir hayat dileğiyle…

Sevgilerle,

PCC / Despina Kamviseli Hanidis